CRO - RTHA

Besluitvorming vliegveld gaat meer tijd kosten



Op 17 mei werd in het Schiedamse stadskantoor een Stadserf gehouden over de plannen van Rotterdam The Hague Airport (RTHA) om tot 75% meer vluchten te laten uitvoeren in de komende jaren. Ongeveer 60 mensen waren naar de Aleidazaal gekomen, waaronder ook 15 raadsleden en opvallend genoeg ook de wethouder van Lansingerland, Simon Fortuin. Ook de nieuwe directeur van RTHA, Ron Louwerse, was aanwezig.

Meer informatie nodig


Wethouder Patricia van Aaken gaf aan bezorgd te zijn over de uitbreidingsplannen. Nog te veel zaken zijn niet duidelijk, met name de gevolgen voor het leefmilieu in Schiedam. Zij wil samen met de andere betrokken gemeenten eerst dat meer onderzoek plaatsvindt. Zij benadrukte dat uitbreiding van het aantal vluchten een beslissing van de staatssecretaris zijn, maar dat die als voorwaarde heeft gesteld dat er bestuurlijk draagvlak in de regio (Rotterdam, Lansingerland, Schiedam en provincie) voor moet zijn.

Winst te behalen


Namens het vliegveld legde Steven van der Kleij uit wat de plannen zijn. Meer vluchten zijn nodig omdat de vraag ernaar toeneemt. En de extra vluchten zullen naar "zakelijk relevante bestemmingen" zijn. Men wil liefst 9 tot 11 nieuwe bestemmingen en in totaal ruim 38.000 vluchten per jaar met grote vliegtuigen (tegen 21.000 vluchten nu). De maatschappelijke kosten-baten analyse laat volgens Van der Kleij zien dat er veel winst te behalen is ten koste van een geringe toename van de geluidshinder. De planning is wel wat bijgesteld: het hele besluitvormingsproces gaat niet zo snel. Men gaat uit van een nieuw luchthavenbesluit medio 2018.

Veel klachten


Rob Algra van de milieudienst DCMR ging in op de meldingen van geluidsoverlast door vliegtuigen in 2015. Er waren zo'n 750 klachten over lawaai in de vroege ochtend en ook 750 over lawaai in de late avond. Met name slaapverstoring en het onderbreken van een gesprek zijn de gevolgen van het lawaai. Hij ging ook in op maatregelen die genomen kunnen worden om het lawaai te verminderen. Die blijken slechts beperkt mogelijk.

"Zestienhoven nee"


Met de ondertitel "Wat hangt ons boven het hoofd", mocht ik (John Witjes) daarna ingaan op de mogelijke gevolgen voor de omwonenden. Protesten tegen meer vliegtuigen op "Zestienhoven" zijn er al vele jaren. Zo werd er in 1970, toen Spaland nog niet eens bedacht was, al fel geprotesteerd. De discussie heeft door de jaren heen in elk geval de sitautie redelijk beheersbaar gehouden. Maar er zijn steeds meer huizen rond het vliegveld gebouwd. De afstand van de huizen aan de rand van onze wijk tot de startbaan is exact 3.300 meter. Een unieke situatie.

Landingen in de avond


Ik trok de aanname dat er in de randen van de nacht vooral via Lansingerland wordt geland, in twijfel. Een steekproef liet zien dat in de avond vooral via Schiedam wordt geland. Binnenshuis komt het dan tot geluidspieken van 63 decibel. Bij meer vliegen zal met name in de randen van de nacht meer gevolgen worden: van acht vliegen tussen 22 en 23 uur naar dertien! Met name in Kethel-Oost zullen woningen een te zware geluidsbelasting krijgen. En dat zullen er naar verwachtingen tientallen zijn. En wat te denken van de geluidsbelasting van de nieuwe huizen op Sportpark Kethel?

Gezondheid niet in geld te vertalen


Naast geluid zal ook (ulta)fijnstof een probleem worden. Duidelijk is dat er meer ultrafijnstof zal neerdalen op onze wijken. De gezondheidsgevolgen daarvan zullen in de komende jaren steeds meer aandacht krijgen. Ik besloot mijn presentatie met de stelling dat een maatschappelijke kosten-batenanalyse die uitgaat van economische effecten nooit leidend mag zijn bij de besluitvorming: woongenot, gezondheid en veiligheid zijn voor omwonenden geen zaken die in geld uit te drukken zijn.

SOBO en CRO


Ondertussen is de SOBO-klankbordgroep ook bijeen geweest om de plannen te bespreken. Als punten van zorg zijn daar zowel de toename van geluidsoverlast als de schadelijke effecten van ultrafijnstof benoemd. Na de volgende vergadering van de Commissie Regionaal Overleg zal ook de klankbordgroep weer bijeen komen. Dan zal onder andere de voortgang van de plannen aan bod komen. De vaart lijkt er namelijk een beetje uit. De toegezegde aanstelling van een "informateur" heeft nog altijd niet plaatsgevonden. De bewonersvertegenwoordigers hebben daar echter niet op willen wachten en hebben de TUDelft bereid gevonden om een objectieve toets te doen op de Maatschappelijke Kosten Baten Analyse. Deze resultaten daarvan verwachten we in juli.

Vliegveld introduceert Buren gespreksavonden


Het vliegveld schrijft op zijn website: "wij gaan graag in 2016 opnieuw met onze buren het gesprek aan. Vele buren hebben in de loop der jaren een hechte band gekregen met Rotterdam The Hague Airport. Door met elkaar in gesprek te gaan creëren we wederzijds begrip en een vertrouwensband. De luchthaven viert dit jaar het 60-jarig jubileum en we gaan graag, ook met u, de toekomst in. In kleine groepen gaan wij, samen met de gemeente Rotterdam, de luchtverkeersleiding Nederland en de DCMR het (rondetafel)gesprek met u aan".
De eerste bijeenkomst was op 29 juni. Dit jaar staan er nog drie gepland: 20 september, 27 oktober en 30 november op de luchthaven, telkens om 19.00 uur. Voor elke avond kunnen zich zo'n 30 mensen aanmelden.

Vliegveld legt rekening neer bij omwonenden


Met een jaar vertraging heeft Rotterdam The Hague Airport (RTHA) op maandag 14 maart de onderzoeken gepresenteerd die verricht zijn omdat men het aantal vluchten fors wil uitbreiden in de komende tien jaar. Duidelijk komt naar voren dat méér vliegen meer geluid gaat geven voor onze wijk, want de huidige geluidscontour is te klein. Het vliegveld gaat ervan uit dat de staatssecretaris eind 2017 het besluit tot meer vluchten gaat nemen. Op 17 mei zal de gemeente Schiedam een voorlichtings- en discussieavond organiseren met het vliegveld, bewoners en raadsleden.

In 2025 75 procent meer vluchten


RTHA moet volgens nieuwe wetgeving in 2018 een nieuwe vergunning hebben ("luchthavenbesluit"). Plannen daartoe zijn in 2014 al bekend gemaakt. Men wil in 2015 9 tot 11 nieuwe bestemmingen bedienen en al met al ruim 38.000 vluchten per jaar afhandelen (tegen 22.000 nu: 75 procent vluchten extra). Dit kan alleen maar als de omgeving een dergelijke uitbreiding aanvaardbaar vindt, heeft de minister gesteld. In de komende maanden gaat het vliegveld op diverse manieren proberen alle neuzen hun kant op te krijgen. Men wil daartoe zelfs een nieuw overlegorgaan in het leven roepen, een soort onderhandelingstafel. RTHA realiseert zich dat er flinke weerstand tegen de plannen zijn.

Niet vliegen in de nacht


Eerder werd al duidelijk dat in de plannen voor meer vluchten het nachtregime gewoon gehandhaafd blijft: dus geen regulier vliegverkeer tussen 23:00 uur en 07:00 uur, behalve een incidenteel te laat komend vliegtuig. En ook wordt er niets veranderd aan de startbaan. Wel aan de gebouwen overigens, maar die ingrijpende verbouwing staat grotendeels los van deze plannen. Vanwege toegenomen inzet van de traumahelicopter (zowel overdag als 's nachts) en de voorgenomen stationering van de politieheli op het vliegveld, zijn die veranderingen wél meegenomen in de plannen. Voor Schiedam heeft dit echter geen gevolgen.

Zakelijke vakantiegangers


In de bijeenkomst van 14 maart was ook de nieuwe directeur de heer Louwerse aanwezig, maar hij liet het woord voeren Steven van der Kleij, manager Informatie, Capaciteit en Beleid. Deze gaf aan dat men het begrip "zakenvliegveld" heeft omschreven als een vliegveld van waaruit hoofdzakelijk op zakelijke bestemmingen wordt gevlogen. En een zakelijke bestemming is dan weer een vliegveld in een gebied dat voor zakenlui relevant is. Om dergelijke vluchten rendabel te maken, want men rekent met een zakelijke bezetting van 20 procent, moeten de overige stoelen gevuld worden met vakantiegangers. Diezelfde vakantiegangers moeten tegelijk het maatschappelijk draagvlak van het vliegveld te vergroten, omdat zij het wel prettig vinden om vanuit de de regio te vliegen. Van der Kleij gaf wel toe dat het vliegveld aan een maatschappij die toestemming heeft om op RTHA te vlieggen wettelijk geen beperkingen ten aazien van de bestemmingen kan opleggen...

Geluidscontour dichterbij


In het milieu-effectrapportage (MER) dat op 14 maart werd gepresenteerd is onderzocht wat de gevolgen van een zestal scenario's zijn voor de omgeving. Het vliegveld heeft de voorkeur voor het scenario 3c waarbij zoals vermeld er 38.000 vluchten per jaar plaats kunnen vinden in 2025. De nieuwe 56 dB(A) Lden geluidscontour komt wat meer richting Spaland en Sveaparken te liggen, met name tegen de oostelijke rand van Sveaparken en het gebied ron Windas. De contour reikt tot aan de noordkant van volkstuinencomplex Thurlede en de Rietkraag en de Weide in Kethel-Oost. De geplande nieuwbouw op sportpark Kethel valt er net buiten en wordt dus niet onmogelijk gemaakt door het toegenomen geluid. Ook de kritische veiligheidscontouren laten onze wijk ongemoeid. Nieuwbouw van woningen bij "Station Kethel" is niet meer mogelijk.

Fijn wonen in het groen


De totale hoeveelheid door vliegtuigen geproduceerd geluid zal dus toenemen als er meer vluchten komen. Maar een en ander is volgens de wettelijke normen toegestaan. Er hoeven ook geen extra maatregelen genomen te worden (geluidsisolatie van woningen bijvoorbeeld). RTHA heeft aangegeven dat het in de verwachting ligt dat er ook in de randen van de nacht meer gevlogen gaat worden. Maar ook dat is geen reden voor extra maatregelen. De vraag is natuurlijk wel of het nog wel zo prettig wonen is schuin onder de landingsroute en of de op Sportpark Kethel te bouwen huizen wel verkoopbaar zijn. Hoe prettig is het om in Sveaparken op zondagochtend net na 07:00 uur door zes stijgende vliegtuigen gewekt te worden?

Kosten en baten


In de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) is berekend wat de "gemonetariseerde" waarde is van alle gevolgen van het uitbreiden van het aantal vluchten. Men beoogt er een objectieve weging mee van alle effecten, zoals investeringen, reistijd, toerisme en leefbaarheid. Bureau Ecorys die deze MKBA heeft verricht kwam tot de conclusie dat in alle groeivarianten er een positieve balans is in de baten versus de kosten! Dus meer vliegen levert meer op. Zo verliezen zakenreizigers minder reistijd, komen er extra arbeidsplaatsen (tot maximaal 1250) op en rond het vliegveld, kunnen omwonenden snel een vliegtuig pakken, et cetera. Men signaleert echter wel "aanzienlijke kosten" als het gaat om de effecten van toegenomen geluidsproductie- en overlast. Die heeft men uitgedrukt in waardevermindering van de koopwoningen. In alle gebieden (oostelijk en westelijk) van het vliegveld zou het in de variant 3c gaan om ruim 100 miljoen euro van enkele tienduizenden huizen in de komende 10 à 20 jaar. Ook in Spaland, Sveaparken en Kethel-Oost dus. Toch zijn er volgens de onderzoekers meer positieve effecten te verwachten en dus stelt men dat meer vluchten met een horizon van zo'n 30 jaar "maatschappelijk rendabel" zijn. Men heeft daarbij niet gekeken naar bijvoorbeeld de ontwikkeling van de ticketprijs, want de onderzoekers geloven dat de vraag naar vliegreizen een autonome groei zal laten zien, los van de prijs... En van het niet zolang geleden gesloten mondiale klimaatakkoord trekt de luchtvaartwereld zich al helemaal niets aan.

Rekening bij de omwonenden


De wrange constatering bij de MKBA is dat de rekenaars weliswaar blij kunnen worden van de effecten van meer vluchten, maar dat de rekening op de verkeerde plek terecht komt. De winst (baten) komt terecht bij het vliegveld, de reizigers en de bedrijven, de kosten komen voor rekening van omwonenden in de vorm van waardevermindering van hun huizen! En dan hebben we het nog niet over het gederfde woongenot en de mogelijke negatieve effecten op de gezondheid.

Stadserf op 17 mei


De rapporten zijn dinsdag 15 maart op de website van RTHA gepubliceerd, zodat een ieder er kennis van kan nemen. Omdat het ondoenlijk is om alles te lezen streeft men naar het toevoegen van een leesbare samenvatting. Bij het schrijven van dit artikel is mij nog niet duidelijk of die er ook al is. In Schiedam zal dus op 17 mei het een en ander worden toegelicht, onder andere door Steven van der Kleij in een Stadserfbijeenkomst (waarbij bewoners en raadsleden in debat kunnen gaan met elkaar en het vliegveld). Aan het programma wordt nog gewerkt door de gemeente.
De plannen zullen uiteraard in de gemeenteraad besproken worden (na de zomer). Het SOBO zal op een daartoe geschikt moment ook met de bewoners in gesprek gaan en de beoogde klankbordgroep ter ondersteuning van de vertegenwoordigers in de CRO gaan opstarten.

Besluit na de verkiezingen


Hoe de "onderhandelingstafel" die het vliegveld in het leven wil roepen eruit gaat zien is nog niet bekend, noch wie de beoogd "informateur" gaat worden. Wel is duidelijk dat er niet veel inspraak mogelijk is als RTHA eind dit jaar de aanvraag voor een nieuw luchthavenbesluit zal doen. De staatssecretaris zal een en ander in 2017 bestuderen en met de Tweede Kamer bespreken. Als er (bestuurlijk) draagvlak is, zal de staatssecretaris vervolgens zelf een beslissing kunnen nemen, waarop geen beroep mogelijk is. Behalve dan eventueel op procedurele gronden. Omdat er in 2017 verkiezingen voor de Tweede Kamer zullen zijn, zal de besluitvorming in Den Haag naar verwachting niet voor eind 2017 plaatsvinden. En dan wil het vliegveld in 2018 dus beginnen met het uitbreiden van de vluchten.

Praat met ons mee


Van belang is dat een ieder die een mening wil geven over dit onderwerp of er over mee wil praten, dit de komende maanden kan doen. De Bewonersvereniging en het SOBO zullen initiatieven tot een gesprek nemen, naast de initiatieven van de gemeente. Later dit jaar volgt nog een charmeoffensies van Rotterdam Airport: zij komen langs de huizen met gebakjes, omdat men dit jaar 60 jaar bestaat.
Reageren op de plannen kan via info@bvspaland, daar kunt u zich ook aanmelden voor de SOBO-klankbordgroep.

Overzicht 2015 Commissie Regionaal Overleg - Rotterdam The Hague Airport


Stand van zaken van nieuw luchthavenbesluit

De discussie over méér voor Rotterdam The Hague Airport (RTHA) is door toedoen van eigenaar Schiphol enkele maanden opgeschort. Het vliegveld wil het aantal vluchten met verkeersvliegtuigen in de komende tier jaar uitbreiden met 75 procent naar 35.000 per jaar. Vluchten die in grote delen van Schiedam Noord voor veel lawaai zorgen. Om tot een nieuw luchtvaartbesluit te komen is sinds medio 2014 door RTHA gewerkt aan een Milieu-EffectRapportage (MER). Daarin worden de gevolgen van die uitbreiding voor de omgeving in kaart gebracht.
Het rapport is inmiddels klaar, maar mag van RTHA-eigenaar Schiphol nog niet worden vrijgegeven. Op 8 oktober 2015 bleek in het overleg van de Commissie Regionaal Overleg (CRO) dat eigenaar Schiphol eerst in breder verband wil spreken over de toekomst van de regionale vliegvelden. Ook krijgt de CRO nog geen inzage in het ruim 1.000 pagina's tellende MER-rapport. Er is nog geen nieuwe datum voor publicatie en bespreking van de MER gepland. De discussie zal dan gevoerd gaan worden onder leiding van een nieuwe directeur: de heer Ron Louwerse zal op 1 februari 2016 Ronald Wondolleck opvolgen.

CRO-vergaderingen


De CRO RTHA heeft in 2015 driemaal vergaderd (23 maart, 18 mei en 8 oktober). In die vergaderingen hebben presentaties plaatsgevonden van onder andere:
- de Luchtverkeersleiding Nederland over vliegroutes;
- de landelijke slotcoördinator over hoeveel vluchten er mogelijk zijn en;
- de Inspectie Leefomgeving en Transport over de controle op gemaakte afspraken.

Daarnaast zijn er diverse onderwerpen besproken, zoals:
- Hinderbeperkende maatregelen. Na een discussie in 2014 wordt nog gewerkt aan een plan van aanpak om de hinder van het vliegveld te beperken.
- Het houden van een belevingsonderzoek. De bewonersvertegenwoordigers zijn vóór een gedegen belevingsonderzoek onder omwonenden van het vliegveld. Maar gebleken is dat een dergelijk onderzoek vooralsnog niet uitvoerbaar is.
- Klachtenafhandeling. Het indienen bij en afhandelen van klachten over vliegtuiglawaai blijft bij de Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR) ondergebracht. Jaarrapportages en - analyse van de klachten. De bewoners werden overvallen door het voorstel van onder andere de gemeente Schiedam om voortaan geen uitgebreide rapportages meer te laten opstellen door de DCMR wegens de kosten. Wij (bewonersvertegenwoordigers Schiedam) hebben ervoor gepleit de jaarrapportages te behouden en te verbeteren. Na discussie is besloten dat voor de jaren 2015 en 2016 nog een uitgebreide rapportage zal worden opgesteld met evaluatie in 2017.
- Fijnstof. Nadat uit onderzoek was gebleken dat in de omgeving van Schiphol nadelige gezondheidseffecten merkbaar zijn, hebben de bewonersvertegenwoordigers in de CRO gepleit voor nader onderzoek ook rondom RTHA. Inmiddels is door de bestuurders van Rotterdam, Schiedam en Lansingerland aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (I&M) om een dergelijk onderzoek gevraagd.

CRO-website


In juni 2015 is de website van de CRO online gekomen: www.cro-rotterdam.nl, met daarop veel informatie over de commissie, het vliegveld en gerelateerde zaken.
Ook is realtime het luchtruim boven Schiedam met alle vliegbewegingen zichtbaar.

Overige activiteiten
- De Schiedamse CRO-vertegenwoordigers vanuit het SOBO hebben naast het bezoeken van vergaderingen diverse activiteiten ondernomen:
- Deelname aan een driedaagse cursus over het verkrijgen van inzicht in Maatschappelijke Kosten-Batenanalyses;
- Commentaar gegeven op het voorontwerp bestemmingsplan Sportpark Kethel;
- Overleg gevoerd met de Schiedamse wethouder Patricia van Aaken en de met RTHA belaste ambtenaar Lydia Voogelaar;
- Op twee bewonersavonden van het vliegveld aanwezig geweest om met bezoekers in gesprek te gaan (26 mei Vlaardingen/Maassluis en 22 juni Schiedam);
- Commentaar gegeven op het nieuwe ontwerp van het klachtenformulier vliegtuiglawaai en op het jaarplan 2016 van de CRO.

Woningbouw Sportpark Kethel


In 2016 (gepland op 26 januari) zal de gemeenteraad door de vaststelling van een nieuw bestemmingsplan besluiten over het bouwen van ruim 100 koopwoningen in de duurdere prijsklasse op nu nog Sportpark Kethel. In april 2015 gaven wij commentaar op het voorontwerp bestemmingsplan. Wij hebben aangegeven dat het opvallen was in het voorontwerp dat slechts in één zin aandacht besteed werd aan de ligging van het plangebied ten opzichte van het vliegverkeer. Alleen in de toelichting worden ove rhet vliegveld gesproken: "Het plangebied ligt butien de 35 Ke-contour van Rotterdam The Hague Airport waarbinnen geen nieuwe woningen zijn toegelaten". Wij gaven aan dat het op deze manier afhandelen van een zeer belangrijk element in het door toekomstige bewoners ervaren woongenot volstrekt tekortschoot. Ons inziens zullen extra geluidsisolerende maartegelen in de woningen nodig zijn.
RTHA had op een Stadserfbijeenkomst in 2013 al eens ontraden woningbouw te plegen op die locatie, want de vliegtuigen zullen de komende 20 jaar niet echt stiller worden. De gemeente gaf in een reactie aan zich geen zorgen te maken, omdat de locatie buiten de 56 dB(A) contour is gelegen: "De geluidsbelasting ten gevolge van het vliegverkeer bedraagt ter hoogte van het plangebied 53 dB. De geluidsbelasting is gelijk aan de geluidsbelasting in de omliggende woonwijken en is, mede gelet op het feit dat er sprake is van een inbreidingslocatie binnen het bestaand stedelijk gebied, niet dusdanig hoog dat geen sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Aanvullend gelden daarbij wel de eisen uit het Bouwbesluit met betrekking tot de binnenwaarde voor geluid".

Wij blijven ons ook in 2016 inzetten voor een verbetering van de woon-/leefomstandigheden in (met name) Schiedam-Noord.